`Οταν επισκεφτόμαστε έναν τόπο, μας αρέσει να τον γνωρίζουμε σε βάθος κι όχι να κάνουμε μια επιφανειακή, τουριστική περιήγηση. Διαβάζουμε την ιστορία του, ακούμε τις διηγήσεις των κατοίκων και χτενίζουμε κυριολεκτικά κάθε δυσπρόσιτη γωνιά. `Ετσι κάναμε και στη Λέρο κι εντυπωσιαστήκαμε με αυτά που ανακαλύψαμε. Ολόκληρο το νησί είναι ένα μνημείο της νεώτερης Ιστορία της χώρας. Σε κάθε ύψωμα υπάρχουν στρατιωτικές εγκαταστάσεις των Ιταλών κι όλα τα βουνά είναι κούφια με δαιδαλώδη τούνελ και πυροβολαρχίες. Θα μοιραστώ κάποιες φωτογραφίες μαζί σας και να ξέρετε ότι δύσκολα θα τα βρείτε αυτά κάπου καταγεγραμμένα. Υπέροχα αρχιτεκτονήματα ( με τις αρχές του Μπάουχάουζ) , τοιχογραφίες σε πλήρη εγκατάλειψη ρημάζουν κάτω από τη φθορά του χρόνου αλλά και από την καταστροφική μανία των ανθρώπων. ( Τα περισσότερα έχουν γίνει στάνες, φωτιές και γκράφιτυ έχουν καταστρέψει τις υπέροχες τοιχογραφίες).
Η Λέρος από το 1912 αποτελούσε κτήση των Ιταλών. Εκεί ήταν η ναυτική τους βάση. `Οτι ήταν η Μάλτα για τους `Αγγλους, κάτι αντίτοιχο ήταν η Λέρος για τους Ιταλούς.
Κοντά στον Ξηρόκαμπο στο ύψωμα "Τούρτουρα"΄είναι το κτήριο στρατωνισμού των Ιταλών San Marco. Εκεί έγινε φαίνεται κάποτε μια προσπάθεια συντήρησης των τοιχογραφιών αλλά μετά αφέθηκαν όλα στη τύχη τους. Οι φωτογραφίες μιλάνε από μόνες τους.
Στο εσωτερικό βλέπουμε μια εικονογραφημένη σκωπτική ιστοριούλα στους τοίχους, από την εποχή των Ιταλών.
Το 1943 μετά από 52 ημέρες σκληρών μαχών κι ανελέητων βομβαρδισμών η Λέρος
έπεσε στα χέρια των Γερμανών. Η παρακάτω τοιχογραφία πρέπει να είναι της γερμανικής περιόδου.
Kάποιος από τους στρατιώτες ήταν ιδιάτερα φιλότεχνος. Σ' ένα δωμάτιο είχε φιλοτεχνήσει δυο μεγάλες τοιχογραφίες αντίγραφα έργων του Bruegel.
Δυστυχώς οι φωτογραφίες αυτών δεν ήταν τόσο καλές και σας δείχνω τη μία πιο υποφερτή.Νιώθω τυχερή που είδα όλα αυτά, γιατί είναι σίγουρο ότι αν δεν ενδιαφερθεί κανείς σε λίγο δε θα υπάρχουν.